Điện trong nhà có mùi khét: Cách xử lý an toàn

Điện trong nhà có mùi khét có thể liên quan đến ổ cắm quá nhiệt, mối nối lỏng, dây dẫn hỏng lớp cách điện, thiết bị điện gặp sự cố hoặc hồ quang trong tủ điện. Đây là dấu hiệu không nên bỏ qua, kể cả khi chưa nhìn thấy khói hay ngọn lửa.

Ưu tiên đầu tiên là bảo vệ người trong nhà, sau đó mới ngắt điện và xác định khu vực có nguy cơ. Không tháo ổ cắm, mở thiết bị hoặc chạm vào dây dẫn khi chưa chắc chắn nguồn điện đã được cô lập.

Việc cần làm ngay khi phát hiện mùi khét

Khi nhận thấy dây điện có mùi cháy hoặc mùi nhựa nóng bất thường, hãy thực hiện theo thứ tự sau:

1. Cảnh báo những người xung quanh: Đưa trẻ em, người lớn tuổi và vật nuôi ra xa khu vực có mùi.
2. Quan sát từ khoảng cách an toàn: Kiểm tra xem có khói, tia lửa, tiếng nổ lách tách, ánh sáng chập chờn hoặc dấu cháy trên tường hay không. Không ghé sát mặt để ngửi tìm nguồn.
3. Ngừng sử dụng thiết bị liên quan: Không bật lại công tắc, không cắm thêm thiết bị và không thử xem thiết bị còn hoạt động hay không.
4. Ngắt điện nếu có thể tiếp cận an toàn: Chỉ thao tác với aptomat khi tay, chân và khu vực đứng đều khô, tủ điện không nóng, không có khói và không phát ra tiếng bất thường.
5. Rời khỏi khu vực nếu nguy cơ tăng: Nếu đã có lửa, khói dày hoặc đường đến tủ điện không an toàn, không cố ngắt điện. Hãy ra ngoài, cảnh báo mọi người và gọi lực lượng cứu hỏa qua số 114 từ vị trí an toàn.

Mùi khét có thể còn lưu lại sau khi nguồn phát nhiệt đã dừng. Vì vậy, việc hết mùi không có nghĩa là hệ thống đã an toàn để đóng điện trở lại.

Cách khoanh vùng vị trí phát mùi mà không tháo thiết bị

Chỉ nên khoanh vùng bằng quan sát, âm thanh và thời điểm sự cố xuất hiện. Luồng gió có thể đưa mùi sang phòng khác, nên vị trí có mùi rõ nhất chưa chắc là điểm hư hỏng.

Kiểm tra theo từng khu vực

Đứng ở nơi thông thoáng và lần lượt xác định:

• Mùi xuất hiện rõ ở phòng nào hoặc gần khu vực nào.
• Sự cố xảy ra ngay sau khi bật thiết bị, đèn, máy bơm hay công tắc nào.
• Có ổ cắm đổi màu, phích cắm biến dạng, mặt nhựa sẫm màu hoặc vết ám khói hay không.
• Có đèn chập chờn, điện mất một phần, aptomat vừa nhảy hoặc thiết bị tự ngừng hoạt động hay không.
• Mùi phát ra gần tường, trần, hộp nối hay tủ điện thay vì từ một thiết bị cụ thể hay không.

Không chạm tay để kiểm tra độ nóng của ổ cắm. Nếu nghi ngờ điểm cắm quá nhiệt, hướng dẫn về ổ cắm điện bị nóng và cách ngắt điện sẽ giúp nhận diện dấu hiệu mà không cần tháo mặt ổ.

Các vị trí thường cần lưu ý

Nếu aptomat nhảy nhiều lần, không nên liên tục đóng lại để thử. Có thể tham khảo cách khoanh vùng khi aptomat nhảy liên tục trước khi liên hệ thợ chuyên môn.

Cách ngắt nguồn điện an toàn

Nếu không có khói dày, ngọn lửa hoặc dấu hiệu tủ điện đang cháy, có thể ngắt nguồn theo nguyên tắc sau:

Trường hợp xác định được mạch điện liên quan

• Đứng trên bề mặt khô và mang dép hoặc giày có đế khô.
• Giữ tay khô, không tựa người vào tường ẩm hoặc vật kim loại.
• Gạt aptomat của nhánh điện nghi ngờ về vị trí ngắt.
• Giữ nguyên trạng thái ngắt cho đến khi nguyên nhân được kiểm tra.

Trường hợp chưa xác định được nguồn phát mùi

Nếu mùi khét lan rộng hoặc không biết mạch nào gặp sự cố, có thể ngắt aptomat tổng khi tủ điện vẫn bình thường và đường tiếp cận an toàn. Sau khi ngắt, không tự tháo mặt ổ cắm, nắp tủ điện hoặc vỏ thiết bị để kiểm tra bên trong.

Nếu tủ điện có khói, tia lửa, tiếng nổ, mùi khét đậm hoặc bề mặt biến dạng, không đến gần để ngắt aptomat. Hãy rời khỏi nhà và gọi hỗ trợ khẩn cấp.

Sau khi đã ngắt điện

• Không đóng điện lại chỉ vì mùi đã giảm.
• Không cắm lại thiết bị nghi gây sự cố.
• Có thể mở cửa để thông thoáng nếu khu vực không còn khói dày và việc tiếp cận an toàn.
• Không dùng quạt điện để thổi mùi khi chưa xác nhận hệ thống điện an toàn.
• Ghi lại thiết bị vừa sử dụng, khu vực mất điện và thời điểm mùi xuất hiện để cung cấp cho thợ.

Khi nào phải rời khỏi khu vực ngay?

Hãy đưa mọi người ra ngoài thay vì cố tìm nguồn điện khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Có ngọn lửa, tia lửa liên tục hoặc khói bốc lên từ ổ cắm, tường, trần hay tủ điện.
• Khói dày gây cay mắt, khó thở hoặc làm giảm tầm nhìn.
• Tủ điện phát tiếng nổ, tiếng rè lớn hoặc có dấu hiệu biến dạng.
• Mùi khét tăng nhanh dù đã dừng sử dụng thiết bị.
• Nền nhà bị ướt, ngập nước hoặc nghi có điện rò trong khu vực.
• Có người bị điện giật, tê tay khi chạm vào vỏ thiết bị hoặc vật kim loại.
• Đường đến aptomat đi qua khu vực đang có khói, lửa hoặc nước.
• Mùi cháy phát ra trong tường, trần hoặc hộp kỹ thuật nhưng không thể xác định vị trí.

Nếu có người đang tiếp xúc với nguồn điện, không chạm trực tiếp vào nạn nhân khi điện chưa được ngắt. Gọi hỗ trợ khẩn cấp và chỉ sơ cứu khi khu vực đã được xác nhận an toàn. Trường hợp từng có cảm giác tê khi chạm vỏ máy, cần xem đó là dấu hiệu nghiêm trọng; thông tin về thiết bị điện bị rò ra vỏ giúp nhận biết thêm các tình huống cần cô lập nguồn.

Những việc tuyệt đối không nên làm

Khi xử lý sự cố điện khẩn cấp, một thao tác thử sai có thể làm tăng nguy cơ chập cháy hoặc điện giật. Không nên:

• Dùng nước để dập đám cháy liên quan đến điện khi nguồn chưa được cô lập.
• Chạm tay vào ổ cắm, dây dẫn hoặc thiết bị để kiểm tra xem có nóng hay không.
• Tự mở ổ cắm, hộp nối, aptomat hoặc thiết bị khi chưa xác định và cô lập nguồn điện.
• Cắt dây, nối tạm dây hoặc quấn băng keo lên vị trí cháy sém rồi tiếp tục sử dụng.
• Đóng aptomat nhiều lần sau khi aptomat tự nhảy.
• Dùng ổ cắm kéo dài để thay thế lâu dài cho đường điện đang hỏng.
• Bật quạt, máy hút mùi hoặc thiết bị khác trong khu vực nghi chập điện.
• Ở lại trong phòng có khói để tìm đồ đạc hoặc xác định chính xác nguồn mùi.

Sau khi sự cố được khắc phục, gia đình có thể áp dụng thêm những lưu ý khi sử dụng điện trong nhà để giảm tình trạng quá tải và tiếp xúc điện không an toàn.

Khi nào cần gọi thợ điện Đà Nẵng?

Nên gọi thợ kiểm tra ngay nếu không xác định được nguồn phát mùi, aptomat tiếp tục nhảy, ổ cắm đổi màu, dây điện có mùi cháy hoặc mùi xuất hiện từ tường và tủ điện. Ngay cả khi điện vẫn hoạt động, mối nối lỏng hoặc lớp cách điện hư hỏng vẫn có thể tiếp tục phát nhiệt.

Thợ điện cần kiểm tra trực tiếp trước khi quyết định sửa chữa, thay dây, thay ổ cắm hay xử lý thiết bị. Khi liên hệ dịch vụ sửa điện nước Đà Nẵng, nên cung cấp các thông tin sau:

• Địa chỉ và vị trí cụ thể đang có mùi khét.
• Mùi xuất hiện ở ổ cắm, thiết bị, tủ điện hay khu vực âm tường.
• Có khói, tia lửa, tiếng nổ hoặc dấu cháy hay không.
• Aptomat đã ngắt hay vẫn đang đóng.
• Khu vực có ẩm ướt, rò nước hoặc nguy cơ điện rò hay không.
• Thiết bị nào vừa được bật trước khi xảy ra sự cố.

Không nên yêu cầu đóng điện thử trước khi thợ đến nếu nguồn gây mùi chưa được xác định. Việc báo rõ hiện trạng giúp thợ chuẩn bị phương án kiểm tra phù hợp và hạn chế thao tác không cần thiết tại khu vực nguy hiểm.

Cách hạn chế sự cố điện có mùi cháy tái diễn

Sau khi đã xử lý nguyên nhân, nên duy trì một số thói quen an toàn:

• Không cắm nhiều thiết bị công suất lớn vào cùng một ổ hoặc dây nối.
• Thay ổ cắm, phích cắm và dây dẫn đã đổi màu, lỏng hoặc biến dạng theo đánh giá của thợ.
• Bố trí thiết bị điện cách xa nơi ẩm ướt và nguồn nước.
• Không luồn dây dưới thảm, ép dây sau đồ nội thất hoặc để dây bị gập tại đầu cắm.
• Theo dõi các dấu hiệu như aptomat nhảy, đèn chập chờn, ổ cắm lỏng và tiếng rè bất thường.
• Kiểm tra hệ thống khi cải tạo nhà hoặc lắp thêm thiết bị có nhu cầu sử dụng điện lớn.
• Không tiếp tục dùng thiết bị từng phát mùi khét cho đến khi đã được kiểm tra.

Điện trong nhà có mùi khét cần được xem là cảnh báo về quá nhiệt hoặc hư hỏng điện. Nếu không thể ngắt nguồn một cách an toàn, hãy rời khỏi khu vực thay vì cố tiếp cận. Chỉ đóng điện trở lại sau khi nguyên nhân đã được xác định và phần hư hỏng được xử lý phù hợp.