Máy bơm bị rò nước: Cách tìm đúng vị trí rò

Máy bơm bị rò nước có thể chỉ do mối ren lỏng, gioăng mặt bích xuống cấp nhưng cũng có thể liên quan đến phớt trục hỏng hoặc thân bơm nứt. Muốn tìm đúng lỗi gây rò nước, cần lau khô toàn bộ đầu bơm rồi quan sát điểm nước xuất hiện đầu tiên, thay vì chỉ nhìn nơi nước đọng dưới sàn.

Đặc biệt, mọi thao tác kiểm tra trực tiếp phải thực hiện sau khi đã ngắt điện và ngăn máy tự khởi động. Không chạm vào máy bơm đang ướt khi nguồn điện vẫn còn kết nối.

Việc cần làm trước khi kiểm tra máy bơm bị rò nước

Thực hiện lần lượt các bước sau:

1. Tắt aptomat hoặc thiết bị ngắt nguồn cấp cho máy bơm.
2. Rút phích cắm nếu máy dùng dây cắm rời và đặt đầu dây ở vị trí khô ráo.
3. Khóa nguồn nước trước bơm và sau bơm nếu hệ thống có van riêng.
4. Mở một vòi nước ở vị trí phù hợp để giải phóng áp lực còn lại trong đường ống.
5. Chờ máy nguội, sau đó lau khô đầu bơm, thân bơm, chân đế và khu vực nối với động cơ.
6. Dùng giấy khô áp lần lượt vào từng vị trí nghi ngờ để tìm điểm thấm đầu tiên.

Nếu nước đã vào hộp điện, dây nguồn, tụ điện hoặc khu vực động cơ, không cấp điện thử lại. Trường hợp sờ vào vỏ máy từng có cảm giác tê, cần xử lý như một sự cố thiết bị điện bị rò ra vỏ, không chỉ như rò rỉ đường nước.

Sau khi lau khô, có thể mở từ từ van cấp nước để quan sát rò rỉ do áp lực tĩnh, nhưng nguồn điện của máy vẫn phải được cách ly. Không khởi động máy khi đang cúi gần trục, cánh quạt làm mát hoặc đầu bơm.

Cách khoanh vùng vị trí rò bằng dấu vết quan sát

Nước có thể chảy theo bề mặt máy rồi nhỏ xuống ở vị trí khác. Vì vậy, hãy tìm điểm cao nhất bắt đầu ướt và đối chiếu với các dấu hiệu sau:

Cũng cần kiểm tra van và đoạn ống nằm phía trên máy. Nước từ một van khóa nước bị rò có thể chảy dọc đường ống, khiến người dùng nhầm rằng đầu bơm bị hở.

Nhận biết và xử lý từng vị trí rò nước

Máy bơm rò nước ở đầu bơm hoặc mối ren

Máy bơm rò nước ở đầu bơm thường biểu hiện bằng một vòng ẩm bao quanh đầu hút, đầu đẩy, cút nối hoặc rắc co. Nước bắt đầu ngay tại chân ren rồi chảy xuống vỏ bơm. Nếu lau khô và mở lại van mà vòng ẩm xuất hiện trước tiên ở mối nối, có thể xác định nguồn rò nằm tại đây.

Mối ren có thể làm kín lại khi:

• Đầu nối và thân ren không bị nứt.
• Ren chưa trờn, chưa mẻ và vẫn ăn khớp đúng.
• Đường ống không bị lệch khiến đầu nối phải chịu lực kéo ngang.
• Rò rỉ chỉ xuất phát từ lớp vật liệu làm kín cũ hoặc đầu nối bị lỏng.

Cách xử lý đúng là tháo đầu nối khi hệ thống đã hết áp, làm sạch ren, kiểm tra vết nứt rồi quấn hoặc sử dụng vật liệu làm kín phù hợp trước khi lắp lại. Không nên chỉ bôi keo ra bên ngoài vì lớp keo khó bám chắc trên bề mặt ẩm và không xử lý được khe hở nằm trong ren.

Nếu đầu nối bằng nhựa bị nứt, ren đã biến dạng hoặc cổ ren trên thân bơm bị vỡ, cần thay chi tiết hỏng. Siết mạnh hơn có thể làm vết nứt lan rộng.

Rò nước tại mặt bích hoặc mép ghép đầu bơm

Rò mặt bích thường để lại đường nước dọc theo mép ghép. Có thể thấy một phần gioăng lộ ra, vệt cặn tập trung tại một điểm hoặc các bu lông có dấu hiệu gỉ không đều.

Nếu bu lông chỉ bị lỏng và mặt ghép còn nguyên, người có chuyên môn có thể siết đều theo đường chéo sau khi đã xả hết áp lực. Không siết dồn một phía hoặc cố siết quá mức vì mặt bích có thể cong, gioăng bị ép lệch hoặc thân gang, nhựa bị nứt.

Cần tháo kiểm tra khi:

• Nước vẫn rịn sau khi các bu lông đã được siết đều.
• Gioăng chai cứng, rách, phồng hoặc lệch khỏi rãnh.
• Mặt tiếp xúc có cặn, gỉ, vết xước sâu hay biến dạng.
• Bu lông, tai bắt hoặc mặt bích có dấu hiệu nứt.

Khi lắp lại, phải làm sạch mặt tiếp xúc và dùng gioăng đúng hình dạng, kích thước, điều kiện làm việc của máy. Không chồng thêm nhiều lớp gioăng để bù mặt ghép cong.

Máy bơm chảy nước ở trục

Máy bơm chảy nước ở trục thường làm ướt khu vực tiếp giáp giữa buồng bơm và động cơ. Nước có thể chảy từ lỗ thoát phía dưới, bám quanh trục hoặc văng thành vệt khi máy từng hoạt động. Dấu cặn trắng, gỉ và vệt nước nằm sau cánh bơm là những manh mối đáng chú ý.

Đây là dấu hiệu điển hình của phớt máy bơm bị hỏng. Bộ phận này làm kín vị trí trục quay đi xuyên qua buồng chứa nước nên không thể sửa bằng cách quấn băng tan hoặc bôi keo ở bên ngoài.

Máy cần được tháo để:

• Kiểm tra và thay bộ phớt phù hợp.
• Kiểm tra bề mặt trục hoặc ống lót tại vị trí tiếp xúc với phớt.
• Kiểm tra độ rơ của trục và tình trạng vòng bi.
• Kiểm tra cánh bơm, khoang phớt và dấu hiệu máy từng chạy thiếu nước.

Nếu chỉ thay phớt nhưng trục bị rơ, bề mặt trục xước hoặc vòng bi hỏng, phớt mới có thể tiếp tục rò. Vì vậy, hiện tượng rò tại trục nên được kiểm tra đồng bộ thay vì chỉ thay một chi tiết theo phỏng đoán.

Thân máy bơm bị nứt

Thân máy bơm bị nứt thường tạo ra một đường ẩm mảnh nằm giữa bề mặt vỏ, không trùng với mối ren hoặc mép gioăng. Khi lau khô, nước có thể nổi thành chuỗi giọt dọc theo vết nứt. Một số vết chỉ mở khi thân bơm chịu áp lực nên khó nhìn thấy lúc hệ thống đã xả hết nước.

Nguyên nhân có thể liên quan đến va đập, ăn mòn, siết đầu nối quá chặt, đường ống kéo lệch thân bơm hoặc áp lực bất thường. Nếu đường ống rung mạnh trong lúc máy chạy, cần đồng thời khoanh vùng nguyên nhân ống nước rung và phát tiếng kêu để tránh làm hỏng lại đầu nối hoặc thân máy.

Với vết nứt trên bộ phận chịu áp, phương án an toàn thường là tháo kiểm tra và thay thân bơm hoặc cụm đầu bơm phù hợp. Việc dán keo bên ngoài chỉ che tạm dấu rò, khó bảo đảm độ bền khi máy rung, nóng và thay đổi áp lực. Khả năng phục hồi bằng phương pháp chuyên dụng phải được đánh giá theo vật liệu, vị trí nứt và mức độ hư hỏng; không nên tự hàn hoặc gia nhiệt khi chưa tháo máy.

Khi nào có thể làm kín, khi nào phải thay linh kiện?

Có thể làm kín lại mối nối khi nguồn rò đã được xác định rõ, bề mặt và ren còn nguyên, chi tiết không nứt và nguyên nhân chỉ là gioăng, vật liệu làm kín hoặc độ chặt của mối ghép.

Nên tháo kiểm tra hoặc thay linh kiện trong các trường hợp sau:

• Nước chảy từ vị trí trục hoặc khe giữa động cơ và đầu bơm.
• Rò lặp lại ngay sau khi đã làm kín mối ren.
• Gioăng mặt bích biến dạng hoặc mặt ghép không còn phẳng.
• Ren trờn, cổ ren nứt hoặc đầu nối bị lệch.
• Thân bơm có đường nứt, lỗ ăn mòn hoặc biến dạng.
• Trục có độ rơ, tiếng cọ, rung bất thường hoặc vòng bi phát tiếng.
• Nước đã xâm nhập vào động cơ, hộp điện hoặc dây dẫn.

Rò rỉ làm tụt áp có thể khiến hệ thống điều khiển đóng lại nhiều lần hoặc làm máy bơm chạy liên tục không ngắt. Khi gặp đồng thời hai hiện tượng, cần xử lý điểm rò trước rồi mới đánh giá công tắc áp lực, van một chiều và bộ điều khiển.

Những cách xử lý không nên áp dụng

• Không dùng tay kiểm tra nước rò khi máy còn điện.
• Không khởi động máy khi hộp điện, dây nguồn hoặc động cơ đang ướt.
• Không bôi keo phủ toàn bộ đầu bơm khi chưa tìm đúng điểm rò.
• Không siết mạnh mối ren nhựa hoặc bu lông mặt bích để cố chặn nước.
• Không bịt lỗ thoát nước gần khu vực phớt vì đây có thể là đường báo rò và thoát nước bảo vệ động cơ.
• Không vận hành kéo dài để theo dõi, vì nước có thể làm hỏng vòng bi, động cơ và thiết bị điện.
• Không thay phớt theo kích thước ước lượng; cần đối chiếu với cấu tạo thực tế sau khi tháo.

Sau khi sửa, khu vực phải được lau khô và kiểm tra lại theo từng giai đoạn: giữ áp khi máy chưa chạy, vận hành thử có giám sát và quan sát sau khi dừng. Việc cấp điện thử nên do người có chuyên môn thực hiện nếu trước đó nước đã đến gần động cơ hoặc phần đấu nối điện.

Khi nào nên gọi thợ sửa máy bơm tại Đà Nẵng?

Nên gọi thợ khi không xác định được điểm nước xuất hiện đầu tiên, cần tháo buồng bơm, thay phớt, xử lý mặt bích biến dạng, kiểm tra trục hoặc đánh giá thân bơm nứt. Người dùng tại khu vực Sơn Trà có thể tham khảo dịch vụ sửa máy bơm nước tại quận Sơn Trà khi cần kiểm tra trực tiếp.

Trước khi đặt lịch sửa máy bơm Đà Nẵng, nên cung cấp ảnh toàn cảnh, ảnh điểm rò, vị trí lắp đặt và mô tả thời điểm nước xuất hiện. Đồng thời, hãy yêu cầu xác định nguyên nhân, linh kiện dự kiến thay và báo giá trước khi thực hiện.

Nếu nước rò đã làm ẩm tường hoặc sàn, cần sửa nguồn rò trước rồi mới đánh giá nhu cầu chống thấm Đà Nẵng. Trường hợp có cả hư hỏng đường ống, ổ cắm, dây dẫn hoặc thiết bị điều khiển, nên chọn dịch vụ sửa điện nước Đà Nẵng có khả năng tách riêng phần cơ, nước và điện để xử lý đúng thứ tự an toàn.